Goud, nikkel, kobalt en zilver. In afgedankte mobieltjes zitten tientallen mineralen en edelmetalen. Door recycling worden al die waardevolle grondstoffen weer teruggewonnen voor gebruik in nieuwe producten. In een smartphone zit misschien niet zo veel. Maar bij de 1,5 miljoen toestellen die jaarlijks worden ingeleverd, bijvoorbeeld bij winkels en milieustraten, gaat het om aanzienlijke hoeveelheden. Nowa (No Waste) maakt van het goud en zilver sieraden, zoals kettingen en armbanden. Voor een zilveren armband zijn ongeveer twaalf telefoons nodig. Voor een gouden sieraad zijn dat er tussen de 55 en 60. Oprichters Joyce Lemmens en Josette de Vroeg willen met hun sieradenlijn de spotlights zetten op die enorme berg mobieltjes die jaarlijks in Nederland worden afgedankt. Zo’n 70 procent daarvan eindigt op een Afrikaanse afvalberg, waar ze vaak met risico voor het milieu en de gezondheid worden gesloopt. Omdat dat niet altijd professioneel gebeurt, gaan daarbij vaak veel kostbare metalen verloren.

>> Foto: NoWa staat voor No Waste. De startup maakt sieraden van edelmetalen uit afgedankte mobieltjes.

Vanuit maatschappelijke betrokkenheid wereldproblemen aanpakken

NoWa koppelt maatschappelijke betrokkenheid aan duurzaam en verantwoord ondernemen: door het herwinnen van waardevolle grondstoffen hoeft de voorraad natuurlijke grondstoffen niet te worden aangesproken voor het maken van nieuwe producten. Daarmee draagt het bedrijf direct bij aan het totstandkomen van de circulaire economie. Initiatieven als NoWaste hebben gemeen dat ze vanuit een maatschappelijke betrokkenheid wereldproblemen willen aanpakken als het opwarmen van de aarde, het verminderen van de plastic soep in de oceanen en het voorkomen dat door overconsumptie grondstoffen opraken en de aarde wordt ‘opgegeten’. NoWa is een spin-off van Cloosing the Loop (CTL). Het van origine Nederlandse bedrijf is internationaal een pionier van circulaire mobieltjes en recyclede tot nu toe twee miljoen telefoons.

Deze post is deel één van een serie over de circulaire economie. Het blog Care4Circulair belicht aan de hand van praktijkvoorbeelden mogelijke oplossingen voor wereldwijde klimaat- en milieuproblemen. Volgende posts gaan onder meer over: ‘van een lineaire naar circulaire economie’ en de rol van de milieustraten in deze transitie.

Afvalvrije en materiaal-neutrale smartphones

De mobieltjes die CTL inzamelt zijn een bron van waardevolle grondstoffen. Zeven procent van de wereldwijde voorraad goud zit bijvoorbeeld in elektronica. Alleen al in Nederland wordt jaarlijks 27 miljoen euro aan goud weggegooid in plaats van gerecycled. Cloosing the Loop helpt bedrijven daarom de inkoop van smartphones en tablets circulair te maken. De sociale onderneming koppelt daarvoor de aanschaf van een nieuw apparaat aan de inzameling en recycling van een afvaltelefoon in Afrika. Daarmee brengt het bedrijf net zo veel grondstoffen terug in het ecosysteem als dat er aan wordt onttrokken voor de productie van een nieuw apparaat. Dat draagt bij aan afvalvrije en materiaal-neutrale toestellen. Ook zorgt het bedrijf er tegelijkertijd voor dat herbruikbare metalen weer beschikbaar komen. De sieraden van NoWa worden gemaakt van mobieltjes die CTL in Afrika inzamelt. Om die te recyclen moesten ze wel eerst naar Italië komen. Dat is minder gek dan het lijkt, zei De Vroeg tegen Sprout. ‘Het recylen is een behoorlijk complex en chemisch proces. Er zijn in heel Afrika geen goede plekken waar je telefoons goed kan recyclen.’

Moderne milieustraat als grondstoffencentrum

Net als NoWa en Cloosing the Loop werken ook op landelijk en lokaal niveau overheden aan een circulaire economie. Het vanuit Europa geïnitieerde beleid is in Nederland vertaald in VANG, Nederland Circulair 2050 en het Plastic Pact. Ook veel steden koersen op een groen beleid. Zo wil Amersfoort in 2030 afvalloos zijn en heeft de gemeente Tilburg het platform Tilburg Circulair opgezet. Rotterdam startte recent met het actieprogramma ‘Van zooi naar mooi’ dat moet bijdragen aan een circulaire havenstad in 2030. Almere heeft 2022 als ijkpunt en wil in dat jaar zowel energieneutraal als afvalloos zijn. De stad wil zoveel mogelijk energie benutten uit hernieuwbare bronnen en afval gebruiken als grondstof. Het vorig jaar geopende Upcyclecentrum heeft daarin een voorbeeldrol. Het is om twee redenen circulair: het Upcyclecentrum is circulair ontworpen en gebouwd van betonelementen van ecogranulaat. Tegelijkertijd fungeert deze moderne milieustraat als grondstoffencentrum waar de spullen van bezoekers een tweede leven krijgen of weer grondstoffen worden voor nieuwe producten.

Ambitieuze doelstellingen van gemeenten

Dit principe dat aan de basis ligt van het Upcyclecentrum sluit aan op het ‘Uitvoeringsprogramma Nederland Circulair 2050’. Daarin schetst het Kabinet de plannen voor een circulaire economie. Onderdeel daarvan zijn de circulaire ambachtscentra waar milieustraat, kringloop en reparatiecentrum samenkomen. Behalve Almere werken ook andere steden aan zo’n milieustraat van de toekomst, waaronder Rotterdam als onderdeel van ‘Van zooi naar mooi’. Deze circulaire hubs zijn de grondstoffencentra van de toekomst, circulair adviseur Michiel van Wickeren van Modulo Milieustraten. ‘Als gevolg van deze ontwikkeling zie je dat de milieustraat belangrijker wordt en een grotere rol gaat spelen bij het halen van de VANG-doelen. Dat moet de komende jaren de hoeveelheid grof huishoudelijk afval fors verminderen. Ook het overheidsbeleid onderschrijft deze tendens met onder meer de prijsvraag voor een circulair ambachtscentrum. Veel gemeenten ontwikkelen daarvoor al een visie’, ziet hij in de praktijk. ‘De politieke urgentie is er om te werken aan het herwinnen van waardevolle grondstoffen en te voorkomen dat de aarde wordt ‘opgegeten’. Vaak met ambitieuze doelstellingen. Dat geeft wel aan dat gemeenten de lat hoog leggen en hun verantwoordelijkheden serieus nemen.’

Meer weten?

Bekijk dan de video hieronder of kijk op de website van NoWa of Cloosing the Loop.

Of volg het blog Care4Circulair op LinkedInTwitterFacebook of Instagram en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here